Yerli cep telefonu üretiminde daralma sürüyor: 3 firma
Yerli cep telefonu üretimi daralırken son aylarda 3-4 firma faaliyetlerini durdurdu. Sektör temsilcileri gözetim ve taksit düzenlemesi istiyor.
MOBİSAD Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, Türkiye’de yerli cep telefonu üretiminde yaşanan daralmanın devam ettiğini açıkladı. Bloomberg HT’ye yaptığı değerlendirmede Turnacı, son iki-üç ay içinde 3-4 şirketin üretim faaliyetlerini sonlandırma kararı aldığını belirterek, gelişmenin hem üretim kapasitesini hem de istihdamı olumsuz etkilediğini söyledi.
Yaklaşık bir buçuk yıl önce yerli üretimin cep telefonu pazarındaki payının yüzde 65’e kadar yükseldiğini hatırlatan Turnacı, mevcut yatırımların korunmasının yalnızca fabrikaların faaliyetlerini sürdürmesi bakımından değil, sektörde yetişen mühendisler ve nitelikli çalışanların istihdamının devamı açısından da önemli olduğunu vurguladı.
Yerli üretimin yalnızca montaj faaliyetlerinden ibaret görülmemesi gerektiğini ifade eden Turnacı, teknoloji sektörlerinde montajla başlayan süreçlerin zaman içinde daha yüksek katma değerli üretime ve teknoloji geliştirme kapasitesine dönüşebileceğini belirtti.
Gözetim uygulamasında daha yüksek eşik talebi
Turnacı, yerli cep telefonu üretimindeki gerilemenin başlıca nedenleri arasında ithalatta uygulanan gözetim kıymetini ve cep telefonu satışlarındaki taksit sınırını gösterdi. Gözetim kıymetinin 2020’de 200 dolara çıkarılmasının, özellikle giriş segmentindeki cihazların Türkiye’de üretilmesini daha cazip hale getirdiğini söyledi.
Ancak aradan geçen sürede 200 dolarlık seviyenin etkisini yitirdiğini belirten Turnacı, rakamın son dönemde 250 dolara yükseltilmesini olumlu ancak yetersiz buldu. Gözetim kıymetinin 300-400 dolar aralığına çıkarılması halinde yerli üretimin yeniden daha cazip hale gelebileceğini savundu.
Türkiye’de üretim yatırımlarının büyük ölçüde hâlihazırda yapılmış olduğuna dikkat çeken Turnacı, uygun koşulların oluşturulması durumunda bazı ürünlerin ithal edilmesi yerine yeniden yurt içinde üretilebileceğini ifade etti.
Taksit sınırı kayıt dışı kanalları güçlendiriyor
Cep telefonu satışlarındaki taksit kısıtlamasının tüketicilerin finansmana erişimini zorlaştırdığını belirten Turnacı, bu uygulamanın bir teşvik mekanizması olmadığını ancak üreticilerin ürünlerini tüketiciyle buluşturabilmesi açısından kritik önem taşıdığını söyledi.
Resmî satış kanallarındaki sınırlamaların tüketicileri kayıt dışı veya güvenilirliği daha düşük seçeneklere yöneltebildiğini kaydeden Turnacı, farklı yöntemlerle taksitli satışların fiilen sürdüğünü dile getirdi. Bu durumun tüketicilerin cihazları daha yüksek maliyetlerle ve daha düşük güvence sunan kanallardan almasına yol açabildiğini belirtti.
MOBİSAD Başkanı, cep telefonlarında 20 bin lira olan taksit sınırının 40-45 bin lira aralığına yükseltilmesini istedi. Böyle bir düzenlemenin ithalatı artırmayacağını savunan Turnacı, tüketicilerin daha güvenilir cihazlara ulaşabileceğini, kayıt dışılığın azalacağını ve yerli üretimin desteklenebileceğini söyledi.
Kiralama modeli gündemde
Taksit kısıtlamaları nedeniyle cep telefonu kiralama modelinin son dönemde daha fazla öne çıktığını belirten Turnacı, bankaların geliştirdiği yeni finansman yöntemlerinin satın almaya alternatif oluşturabileceğini ifade etti. Kiralama sisteminin kullanılmış cihazların yeniden ekonomiye kazandırılmasına katkı sağlayabileceğini söyleyen Turnacı, modelin tüketici açısından cazibesinin faiz ve finansman koşullarına bağlı olduğunu vurguladı.
