Karadeniz ticaret güvenliği için Samsun’da zirve çağrısı
SAMSİAD Başkanı Eldemir, savaşın etkilediği Karadeniz ticaret güvenliği için uluslararası zirvenin Samsun’da düzenlenmesini önerdi.
Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte Karadeniz’de büyüyen deniz ticareti, lojistik, enerji, gıda, sigorta ve çevre kaynaklı risklere dikkat çekti. Eldemir, çözüm arayışının Samsun’dan başlatılması gerektiğini belirterek Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerle birlikte Birleşmiş Milletler, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Avrupa Birliği, Dünya Bankası, EBRD, BSEC, liman işletmeleri, armatörler, sigorta şirketleri ve iş dünyasının katılacağı uluslararası bir zirve önerdi.
“Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi” adıyla düzenlenmesi önerilen toplantının hedefinin herhangi bir ülkeyi suçlamak olmadığı vurgulandı. Zirveyle sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin güçlendirilmesi, bölgesel ticaretin sürdürülebilirliğinin korunması ve ortak çözüm mekanizmalarının geliştirilmesi amaçlanıyor. Kamuoyunda bu organizasyonun “Karadeniz’in Davos’u Samsun’da” şeklinde tanımlanabileceği ifade edildi.
Ön rapor ilgili kurumlarla paylaşıldı
SAMSİAD tarafından hazırlanan “Karadeniz’de Deniz Ticareti Güvenliği, Lojistik ve Çevre Riskleri” başlıklı ön raporun, Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti ticaret müşavirlikleri ve ataşelikleriyle paylaşıldığı bildirildi. Raporda ayrıca ilgili iş dünyası ve sanayi kuruluşları, Ticaret Bakanlığı, kamu kurumları ve üst düzey bürokrasiye de bilgi aktarıldı.
Eldemir, amaçlarının tek başına çözüm üretmek olmadığını belirterek, sahadaki sorunları ortaya koymak, ilgili tarafları aynı masa etrafında buluşturmak ve çözüm sürecini Samsun’dan başlatmak istediklerini söyledi.
Karadeniz limanlarında yaklaşık 100 gemi bekliyor
Karadeniz’deki yoğunluğun en somut göstergelerinden birinin bekleyen gemiler olduğunu aktaran Eldemir, İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın Ağustos 2026 verilerine göre limanların demir sahalarında, limanlarda ve tersanelerde yaklaşık 100 geminin beklediğini kaydetti. Bu gemilerin yaklaşık 35’inin Samsun, 22’sinin ise Sinop demir sahasında bulunduğu belirtildi. Eldemir, söz konusu tabloyu münferit olaylarla açıklamanın artık mümkün olmadığını ifade etti.
Saldırıların etkisi ticaret zincirine yayılıyor
Birleşmiş Milletler’in Temmuz 2026 verilerine göre Ukrayna’nın Odesa ve Mıkolayiv bölgelerinde deniz gemileri ile liman altyapısını hedef alan en az 39 saldırı doğrulandı. Bu olayların en az 20’sinin deniz gemilerine yönelik saldırı veya hasar vakası olduğu, liman ve gemi personelinden 19 kişinin hayatını kaybettiği, 25 kişinin yaralandığı bildirildi.
IMO’nun 16 Eylül tarihli değerlendirmesinde de Karadeniz ve Azak Denizi’nde uluslararası deniz taşımacılığına yönelik saldırılar sonucunda son aylarda onlarca kişinin yaşamını yitirdiği belirtildi. Eldemir, sorunun yalnızca gemilerin vurulması ya da seferlerin aksamasıyla sınırlı kalmadığını; enerji, gıda, ihracat, sigorta, lojistik ve çevre güvenliğini etkileyen geniş bir zincir oluşturduğunu söyledi.
Hasarlı ve kontrolsüz gemiler yeni risk oluşturuyor
SAMSİAD’ın raporunda, saldırıların ardından mürettebatı tahliye edilen, hasar gören veya kontrolsüz şekilde bekleyen gemilere de dikkat çekildi. Eldemir, mürettebatın tahliye edilmesinden sonra hasarlı ya da kontrolsüz bir geminin denizde kalmasının diğer gemiler, kıyılar, limanlar ve çevre açısından ilave tehlikeler yaratabileceğini belirtti.
Son dönemde saldırılarda hasar gören ve mürettebatı tahliye edilen bazı gemilerin Türkiye kıyılarına kadar sürüklenmesi, tehdidin yalnızca çatışma bölgesiyle sınırlı olmadığını gösterdi.
Enerji ve gıda sevkiyatları da baskı altında
Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının enerji ve gıda tedarik zincirlerine yansıdığına işaret eden Eldemir, özellikle kömür ve tahıl sevkiyatlarının yakından izlenmesi gerektiğini kaydetti. Rusya’dan Türkiye’ye kömür ithalatındaki düşüşün yanı sıra Karadeniz üzerinden taşınan buğday, mısır, ayçiçeği ve yem hammaddelerinde yaşanabilecek aksamaların lojistik maliyetlerini artırabileceği belirtildi.
Türkiye’nin ihracatında narenciye taşımacılığı da risklerden etkilenen alanlar arasında gösterildi. TİM Yönetim Kurulu Üyesi Ali Can Yamanyılmaz, gemilere yönelik saldırılar nedeniyle Rusya’ya narenciye ihracatının durduğunu ve son bir ayda narenciye taşıyan dört geminin saldırıya uğradığını açıkladı.
Eldemir, bir geminin limana ulaşamamasının enerji maliyetleri, tarımsal girdiler veya ihracat kayıpları üzerinden farklı sektörlere yansıyabileceğini ifade etti.
SAMSİAD’dan zamanında tedbir çağrısı
Açıklamalarının kamuoyunda endişe oluşturmayı amaçlamadığını vurgulayan Eldemir, yaşanan sorunları küçümsemenin de doğru olmadığını söyledi. Kamuoyunun durumun ciddiyetinden haberdar olması ve gerekli önlemlerin zamanında alınması gerektiğini belirten Eldemir, Karadeniz’deki güvenlik sorununun enerji, gıda, ihracat, sigorta ve çevre krizine dönüşmeden harekete geçilmesi çağrısında bulundu.
SAMSİAD’ın ön raporunda çözüm için Karadeniz Güvenli Ticaret Koridoru oluşturulması, ticari gemilerin güvenli seyrini sağlayacak uluslararası mekanizmaların geliştirilmesi ve Deniz Ticaretinin Yeniden Başlatma Planı hazırlanması önerildi. Raporda ayrıca ticari gemiler için uluslararası sigorta ve reasürans sistemi kurulması, hasarlı veya terk edilmiş gemilere yönelik acil müdahale mekanizması oluşturulması, stratejik ve bozulabilir yükler için güvenli liman ve hızlı transfer imkânlarının geliştirilmesi ile Samsun merkezli “Karadeniz Ticaret Erken Uyarı Merkezi” kurulması çağrıları yer aldı.
