Doların Zayıflaması ve Arz Endişeleri Emtia Fiyatlarını Artırdı
Doların değer kaybı ve arz endişeleri, emtia fiyatlarını yükseltti. Enerji ve tarım emtialarında önemli artışlar gözlemlendi.
Küresel emtia piyasalarında, ABD’nin mali durumu ile ilgili endişeler ve zayıflayan dolar, değerli metallere destek sağlarken, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıkları enerji fiyatlarını yukarı çekti. Ayrıca, hava koşulları ve verim riskleri tarım emtialarını da etkiledi.
Haftanın başında, uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış ve Orta Doğu’daki artan gerilim, piyasalardaki risk iştahını olumsuz etkiledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesine ulaşırken, 30 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 5,28’den tamamladı. ABD Hazine Bakanlığı’nın, 10-30 yıl vadeli tahvillere yönelik geri alım tutarını artırma kararı, uzun vadeli faizlerde geçici bir düşüşe ve dolarda değer kaybına neden oldu.
Dolar endeksinin haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamlaması, dolar cinsinden fiyatlanan emtialara olumlu yansıdı. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Temmuz ayı toplantısına ilişkin yayımlanan tutanaklar, enflasyon hedefinin gerilememesi durumunda ek sıkılaştırma gerekliliğini vurguladı.
Çin’den gelen zayıf sanayi üretimi ve perakende satış verileri, baz metallere yönelik talep endişelerini artırdı. Bu durum, değerli metallerdeki fiyat artışlarını destekleyen bir etken oldu. Doların zayıflaması, değerli metallerin fiyatlarını yükseltti. Analistler, altın fiyatlarındaki artışların arkasında dolardaki değer kaybının önemli bir rol oynadığını belirtti. Goldman Sachs analistleri, makroekonomik belirsizliklere karşı altın alım taleplerinin arttığını kaydetti.
Gümüş de değerli metaller arasındaki artışa paralel olarak yükseldi. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki gerileme, gümüşün değer kazanmasına zemin hazırladı. Geçtiğimiz hafta, değerli metallerde ons bazında fiyatlar platinde yüzde 7,5, gümüşte yüzde 6,7, altında yüzde 5,2 ve paladyumda yüzde 2,6 artış gösterdi.
Baz metallerde ise zayıf Çin verileri ve arz görünümündeki değişiklikler karışık bir seyir izlenmesine neden oldu. Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası’ndaki stokların artması ve Çin’deki zayıf ekonomik veriler nedeniyle geriledi. Alüminyum piyasasında ise Körfez bölgesindeki üretim kayıpları ve artan Çin ihracatı fiyatlar üzerinde dengeleyici bir etki yarattı. Citi analistleri, Çin’deki alüminyum talebinin ilk yarıda yatay seyrettiğini, ancak üretimdeki artışın ihracat imkanlarını güçlendirdiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiği, enerji fiyatlarını artıran bir diğer faktör oldu. İran savaşının sona ermesi için diplomatik bir çözüm sağlanamaması ve ABD’nin İran’a destek veren ülkelere yönelik uyarıları, arz endişelerini artırdı. Boğazdaki gemi trafiği, savaş öncesi seviyelerin altında kalınca, enerji piyasalarında arz risk primleri yükseldi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) verilerine göre, ticari ham petrol stokları 14 Ağustos’ta sona eren haftada 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile ulaştı.
Doğal gaz talebinin artması, ABD’deki sıcak hava koşulları nedeniyle desteklendi. Doğal gaz stokları 16 milyar fit küp artarken, bu artış beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Ancak toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde bulunması, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Geçtiğimiz hafta Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9, doğal gazın fiyatı ise yüzde 4,5 arttı.
Tarım emtialarında ise ABD’deki ürün koşulları, ihracat talebi ve El Nino hava olayının etkileri fiyatlamalarda belirleyici oldu. ABD Tarım Bakanlığı’nın yayımladığı rapor, mısır verim tahminlerini düşürerek fiyatlar üzerinde etkili oldu. Soya fasulyesinde ise Çin’e yapılan satışlar dikkat çekti. Pirinçte, El Nino’nun kuraklık riskini artırabileceği değerlendirmeleri arz görünümüne yönelik kaygıları artırdı. Hindistan’ın şeker ithalatı açıklaması ise küresel talebin artacağı beklentisiyle fiyatları destekledi. Kahve üretimindeki düşüş tahminleri de fiyatları etkiledi. Geçtiğimiz hafta Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören tarım emtialarında fiyatlar mısırda yüzde 5,2, pirinçte yüzde 5,1, soya fasulyesinde yüzde 4 ve buğdayda yüzde 1,5 arttı. Aynı dönemde Intercontinental Exchange’te şekerde yüzde 6, pamukta yüzde 4,1 ve kahvede yüzde 3,4 artış kaydedildi.
