Hürmüz Boğazı’ndaki LNG Sorunları Elektrik Fiyatlarını Artırdı
Hürmüz Boğazı’ndaki LNG sevkiyatındaki aksaklıklar, elektrik fiyatlarını dünya genelinde etkiledi.
Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarındaki aksaklıklar, dünya genelindeki enerji piyasalarında etkisini hissettirmeye devam ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı yıl ortası raporuna göre, doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği bölgelerde maliyetler hızla artarken, yenilenebilir enerji ve düşük maliyetli yerli gazın etkili olduğu ekonomilerde fiyat artışları daha sınırlı kaldı.
LNG sevkiyatlarındaki aksamaların ardından küresel doğal gaz fiyatlarında yaşanan artış, birçok ülkede elektrik piyasalarını doğrudan etkiledi. IEA’nın Yıl Ortası Elektrik Sektörü Güncellemesi raporuna göre, özellikle doğal gaz fiyatlarının LNG piyasasına duyarlı olduğu ve gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği Avrupa ve Asya’nın bazı bölgelerinde toptan elektrik fiyatları belirgin bir şekilde yükseldi.
Raporda, Avrupa Birliği’nde ortalama toptan elektrik fiyatlarının 2026 yılının ilk yarısında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 artış gösterdiği belirtildi. Ülke bazında bakıldığında, İtalya’da fiyatlar yüzde 18, Almanya’da ise yüzde 17 oranında yükseldi. Buna karşın, güçlü rüzgar ve güneş enerjisi üretimi ile yüksek hidroelektrik rezervlerinin etkisiyle İspanya’da fiyatlar yüzde 16 geriledi.
Japonya’da ise ikinci çeyrekte elektrik fiyatları yüzde 30’un üzerinde bir artış gösterdi. Mart ayında LNG fiyatlarının kriz öncesi seviyelerin üstüne çıkarak termal megavatsaat başına yaklaşık 40 dolar artması, üçüncü çeyrek elektrik vadeli fiyatlarında megavatsaat başına yaklaşık 75 dolarlık bir artışa yol açtı.
IEA’nın verilerine göre, 2 Mart-16 Temmuz döneminde Asya spot LNG fiyatları, kriz öncesine göre ortalama yüzde 65 artarken, Avrupa’nın referans doğal gaz fiyatı TTF de yüzde 50’nin üzerinde bir yükseliş kaydetti. Ajans, LNG fiyatlarındaki artışın elektrik piyasalarına yansımasında iki temel unsurun etkili olduğunu vurguladı: Ülkelerde doğal gaz fiyatlarının küresel LNG piyasasından ne ölçüde etkilendiği ve doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği saatlerin yoğunluğu.
Raporda ayrıca, güçlü yenilenebilir enerji üretiminin, artan batarya kapasitesinin, ithal LNG’nin elektrik üretimindeki sınırlı payının ve düşük maliyetli yerli doğal gaz kaynaklarının bazı ülkelerde fiyat artışlarını önemli ölçüde frenlediği ifade edildi. Avustralya’da yılın ilk yarısında ortalama toptan elektrik fiyatı yüzde 30 düşerek megavatsaat başına 49 dolara geriledi. Yeni batarya yatırımları sayesinde gündüz üretilen elektriğin akşam saatlerine aktarılabilmesi, pahalı doğal gaz ve kömür santrallerine olan ihtiyacı azaltarak fiyat dalgalanmalarının önüne geçti.
Hindistan’da ise ithal LNG’nin elektrik üretimindeki payının düşük olması nedeniyle Orta Doğu’daki gelişmelerin spot elektrik fiyatlarına sınırlı bir yansıması oldu. Ülkede ortalama elektrik fiyatı ilk yarıda yüzde 7 gerileyerek megavatsaat başına 48 dolara düştü. ABD’de ise küresel LNG fiyatlarına kıyasla daha düşük maliyetli yerli doğal gaz kullanımı, uluslararası fiyat şokunun elektrik piyasasına etkisini sınırladı. İlk yarıda elektrik fiyatları, ocak ayındaki aşırı soğuk hava koşullarının etkisiyle yüzde 10 artarak megavatsaat başına 52 dolara yükseldi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi, yılın ikinci yarısında ortalama toptan elektrik fiyatının yüzde 8 gerileyerek yaklaşık 48 dolar seviyesine ineceğini öngörüyor.
IEA, Kuzey Amerika’da devreye alınan yeni LNG sıvılaştırma tesisleri, diğer ihracatçı ülkelerde artan üretim kapasitesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının büyümesi sayesinde mevcut krizin elektrik fiyatları üzerindeki etkisinin, 2022 yılında yaşanan küresel enerji krizine kıyasla daha sınırlı kalacağını değerlendirdi.
