Coface: Orta Doğu’daki Çatışmalar Emtia Fiyatlarını Yükseltiyor
Coface, Orta Doğu’daki çatışmaların emtia fiyatlarında artışa neden olduğunu açıkladı. Petrol, gaz ve gübre fiyatları etkileniyor.
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan arz kesintileri, emtia fiyatlarındaki dalgalanmaları artırmaya devam ediyor. Özellikle petrol, gaz, gübre ve alüminyum gibi ürünler bu durumdan olumsuz etkileniyor.
Coface sektör ekonomisti Simon Lacoume, “Orta Doğu’daki mevcut çatışma, emtia piyasalarını ciddi şekilde etkiliyor. Çatışmanın ne kadar süreceği, değer zincirinin aşağı yönlü etkilerini belirleyecek” ifadelerini kullandı.
Petrol fiyatları yükseliyor
Katar’daki Ras Laffan gaz kompleksine yapılan son saldırılar, enerji emtialarının fiyatlarını daha da artırdı. Brent petrolü, geçtiğimiz hafta varil başına 119 dolara çıkarak, son bir ayda %50 oranında bir artış gösterdi. Ancak bu artış, tüm ürünler için eşit değil. Umman DME ham petrolü 160 doların üzerine çıkarken, ABD WTI petrolü yaklaşık 100 dolarda kalıyor. Bu durum, fiyatların bölgeye ve ürüne göre farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor.
Çatışmanın uzamasıyla birlikte, bu artışın etkileri değer zinciri boyunca yayılmaya başladı. ABD’de benzin fiyatları tarihi zirveye ulaşarak galon başına 3,96 dolara yükseldi ve bu, aylık bazda %35’lik bir artış anlamına geliyor. Asya’da dizel fiyatları ise çatışmanın başlangıcından bu yana neredeyse üç katına çıkarak varil başına 256 dolara ulaştı. Küresel jet yakıtı fiyatları ise iki katına çıktı.
Doğal gaz arzındaki kesintiler
Doğal gaz fiyatları da artış gösteriyor. Avrupa’da gaz vadeli işlem kontratları, bir ayda %85 artarak megavat başına 55 avroya yükseldi. Asya’daki LNG fiyatları ise aynı dönemde iki katına çıkarak ithalatçı piyasaların kırılganlığını gözler önüne serdi. ABD piyasası arz kesintilerine daha az maruz kalsa da, Henry Hub fiyatları da aylık bazda %36 artış gösterdi.
Petrokimyasal ürünlerde fiyat artışı
Körfez ülkeleri, plastik endüstrisi için kritik olan petrokimyasal ürünlerin başlıca tedarikçileri konumunda. Singapur’da naftanın tonu 1.000 dolara ulaştı ve bu, çatışmanın başlangıcından bu yana %60’tan fazla bir artış anlamına geliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve Asya’daki düşük stok seviyeleri, polimer fiyatlarını yükseltti ve bu durum tüm değer zinciri üzerinde yayılma riski taşıyor.
Bu eğilim, bakır ve nikel cevherinin üretiminde kullanılan kükürdü de etkiliyor. Kükürt fiyatları tek bir ayda %25 artış gösterdi ve bu durum, yüksek ölçüde bağımlı olan madencilik üreticilerini risk altına sokuyor.
Gübre fiyatları da yükseliyor
Körfez ülkeleri, küresel azotlu gübre ihracatının yaklaşık %19’unu ve üre hacminin %36’sını karşılıyor. Ancak doğal gaz fiyatlarındaki artış, gübre fiyatlarının da yükselmesine neden oluyor. Granül ürenin tonu, çatışmanın başlangıcından bu yana %37 artarak 665 dolara ulaştı. Şu an için etki sınırlı kalıyor, ancak kesintilerin sürmesi durumunda diğer ülkeler de etkilenebilir.
Alüminyum fiyatlarındaki artış
Hürmüz Boğazı’nın kapanması, bölgedeki alüminyum üretimini olumsuz etkiliyor. Aluminum Bahrain, üretiminin %19’unu askıya aldığını açıkladı. Bu durum, alüminyum fiyatlarının yukarı yönlü bir eğilim izlemesine neden oldu ve fiyatlar 12 Mart’ta ton başına 3.500 dolara çıkarak son bir yılda yaklaşık %25 artış gösterdi.
