Yapay Zeka Yatırımları Şirketleri Zorluyor
Yapay zeka yatırımları, teknoloji devlerinin finansal dengelerini tehdit ediyor.
ABD’nin önde gelen teknoloji şirketleri olan Microsoft, Amazon, Google, Meta ve Oracle, yapay zeka alanındaki yatırımlarını artırarak rekor seviyelere ulaştı. Ancak analistler, bu artışın şirketlerin finansal dengelerini zorlayabileceği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor. Yatırımların hızla artması, şirketlerin serbest nakit akışını olumsuz etkiliyor.
Yatırımlarından gelir elde etmeye başlayan bu devler, veri merkezleri ve altyapı harcamalarındaki hızlı artış nedeniyle nakit akışlarının baskı altında kaldığını belirtiyor. Analistlerin tahminlerine göre, önümüzdeki yıllarda yatırım harcamaları, şirketlerin ürettiği serbest nakit akışını aşabilir.
Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta Platforms ve Oracle gibi hiperscaler olarak adlandırılan bu teknoloji devleri, yapay zeka yatırımlarını sürdürüyor. Ancak bu yatırımların maliyeti, şirketlerin serbest nakit akışında önemli bir baskı yaratmaya başladı. LSEG tarafından yapılan bir çalışmaya göre, bu beş şirket mevcut harcama eğilimlerini sürdürdükleri takdirde, 2027 yılı itibarıyla sermaye harcamalarına, ürettikleri serbest nakit akışından daha fazla kaynak ayıracaklar.
Tahminler, 2025 ile 2027 yılları arasında şirketlerin faaliyetlerden elde ettikleri yıllık nakit akışını yaklaşık 340 milyar dolar artıracakken, sermaye harcamalarının aynı dönemde 534 milyar dolar yükselebileceğini gösteriyor. Bu durum, her 1 dolarlık ek nakit akışına karşılık yaklaşık 1,57 dolarlık yatırım yapılacağı anlamına geliyor.
Alphabet’in finansal sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte, yatırımcılar bulut bilişim ve yapay zeka gelirlerinin artan yatırım maliyetlerini karşılayıp karşılayamayacağını dikkatle takip edecek.
Futurum Equities Baş Piyasa Stratejisti Shay Boloor, yatırımcıların yapay zekanın büyük teknoloji şirketlerinin iş modelini köklü bir şekilde değiştirdiğini yeterince dikkate almadığını ifade etti. Boloor, geçmişte düşük sermaye gereksinimi ile hızlı büyüyen yazılım ve dijital platform modelinin, artan veri merkezi ve altyapı gereksinimleri ile hibrit bir yapıya dönüştüğünü belirtti.
Şirketler, yapay zekaya yönelik yatırımlarını ayrı olarak açıklamadıkları için analizde toplam sermaye harcamaları dikkate alındı. Ancak yöneticilerin açıklamaları, veri merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları ve bulut altyapısına yönelik yatırımların büyük bir kısmının doğrudan yapay zeka talebinden kaynaklandığını gösteriyor.
<pYatırım beklentileri de hızla artış gösteriyor. LSEG verilerine göre, bu beş şirket için 2026 yılı sermaye harcaması beklentisi, ocak ayında yaklaşık 485 milyar dolar iken, temmuz itibarıyla 730 milyar dolara ulaşmış durumda.
Artan harcamalara rağmen, yapay zeka yatırımlarının gelir üretmeye başladığına dair bazı işaretler de mevcut. Microsoft, yapay zeka iş kolunun yıllık gelirinin 37 milyar doları aştığını duyururken, Amazon’un bulut hizmeti AWS’nin ilk çeyrek gelirinin yıllık bazda yüzde 28 arttığı bildirildi.
Analistlerin dikkat çektiği temel soru, yapay zeka yatırımlarının gelir üretmeye devam edip etmeyeceği ve bu gelirlerin artan yatırım harcamalarını karşılayıp karşılayamayacağı. Microsoft, mali yılının ikinci çeyreğinde 35,8 milyar dolar faaliyet nakit akışı elde ederken, toplam sermaye harcaması 37,5 milyar dolara ulaştı.
TradeStation Küresel Piyasa Stratejisi Başkanı David Russell, kâr artışının tek başına yeterli olmayabileceğini, eğer sermaye harcamalarının nakdi tüketiyorsa yatırımların anlamının sorgulanabileceğini ifade etti. Amazon’un son 12 aylık faaliyet nakit akışı ise yüzde 30 artışla 148,5 milyar dolara ulaşırken, serbest nakit akışı 1,2 milyar dolara geriledi.
Yatırımcıların en fazla endişe duyduğu şirketlerden biri Oracle oldu. Şirketin hisseleri bu yıl yaklaşık yüzde 36 değer kaybederken, serbest nakit akışı negatife döndü. Oracle, bulut altyapısını büyütmek amacıyla 45-50 milyar dolar arasında borçlanma ve hisse ihracı yoluyla kaynak toplamayı planlıyor. LSEG verilerine göre, Oracle’ın sermaye harcamalarının faaliyet nakit akışına oranı, 2022 mali yılında yüzde 47 iken, Mayıs 2026’da sona erecek mali yılda yüzde 174’e yükselebilir. Şirket, son mali yılda 55,7 milyar dolar sermaye harcaması yaparken, faaliyet nakit akışı 32 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Microsoft, Alphabet ve Meta, son mali yıllarında temettü ödemeleri ve hisse geri alımlarını finanse edecek düzeyde serbest nakit akışı üretmeye devam etti. Ancak analistler, yüksek yatırım harcamaları ve yapay zekadan beklenen gelirlerin gecikmesi durumunda hisse geri alım programlarının baskı altında kalabileceği konusunda uyarıyor. Winthrop Capital Management Kıdemli İşlemcisi Freddy Lavric, önümüzdeki iki ila üç yılın kritik olacağını belirterek, şirketlerin bu süreçte yapay zekanın gelirleri artırdığını, kâr marjlarını genişlettiğini ve nakit akışını güçlendirdiğini somut biçimde göstermeleri gerektiğini ifade etti. Aksi halde piyasanın bu büyük yatırım döngüsünü sorgulamaya başlayabileceği değerlendiriliyor.
