Aile Sağlığı: Toplum Sağlığının Geleceği Buradan Şekilleniyor
Aile sağlığı, toplum sağlığının geleceğini belirliyor. Türkiye’deki demografik dönüşüm ve sağlık ihtiyaçları üzerine önemli bir çalıştay düzenleniyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Külliyesi, 10-11 Nisan 2026 tarihlerinde önemli bir çalıştaya ev sahipliği yapacak. Bu etkinlikte, Türkiye’nin demografik dönüşümünün aile sağlığı üzerindeki etkileri ele alınacak. SADEFE Başkanı ve SBÜ Rektör Danışmanı Op. Dr. Orhan Koç ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede, “Aile ve Sağlık Çalıştayı”nın arka planını ve amaçlarını konuştuk.
Op. Dr. Orhan Koç: Türkiye, hızla yaşlanan bir topluma dönüşüyor. Avrupa’nın 100 yılda geçirdiği yaşlanma sürecini biz 20-30 yıl gibi kısa bir sürede yaşıyoruz. 2023 yılı, nüfus artış hızımızın düştüğü ve canlı doğum sayısının 1 milyonun altına gerilediği bir dönüm noktası oldu. Bu durum, sağlık sistemimizde, insan kaynağımızda ve sosyal destek mekanizmalarımızda köklü değişiklikler yapmamız gerektiğini gösteriyor. Çalıştayın amacı, aile sağlığına bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşmak ve gelecekteki sağlık ihtiyaçlarını bugünden planlamaktır. Aileyi yalnızca sorunların taşıyıcısı değil, aynı zamanda iyileştirici bir güç olarak görmek stratejik bir zorunluluktur. 2026-2035 yıllarını kapsayan “Aile ve Nüfus On Yılı” vizyonu doğrultusunda, geleceğin bakım yükünü bugünden planlamak için bu platformu oluşturduk.
Çalıştay, Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin ev sahipliğinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Cihannüma Derneği, Sağlık ve Medeniyet Derneği ile Kırşehir Ahi Evran ve Çankırı Karatekin Üniversiteleri gibi önemli paydaşların desteğiyle gerçekleştirilecek. Yaklaşık 100 akademisyen, bürokrat ve sivil toplum kuruluşu temsilcisinin katılımıyla multidisipliner bir yapı oluşturulacak. İlk gün, “Kırılgan Grupların Ailelerinde Bakım Yükü ve Sosyal Destek” başlıklı bir panel düzenlenecek. Bu panelde, alanında uzman karar vericiler ve bilim insanları bir araya gelecek.
Panelin moderatörlüğünü Çalıştay Bilim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Muhammet Ali Oruç ile Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mevlüt Karataş üstlenecek. Panelistler arasında Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Mehmet Enes Gökler, Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Doç. Dr. Muhammet Emin Demirkol, Aile Enstitüsü Genel Müdürü Ayşenur Çoban ve Sakatlar Konfederasyonu Genel Başkanı Yusuf Çelebi yer alacak. Bu oturumda, kronik hastalıklardan engelli haklarına, aile enstitüsü çalışmalarından kamu hastaneleri yönetimine kadar geniş bir perspektifte bakım yükü tartışılacak. İkinci gün ise teorik altyapıyı uygulamaya dökmek amacıyla 6 farklı tematik masada derinlemesine müzakereler yapılacak ve somut çözüm önerileri üretilecektir.
Çalıştayda oluşturulan 6 farklı masanın odaklandığı konular ve hedeflenen çıktılar ise şu şekildedir:
1. Masa: Bağımlılık, Riskli Davranışlar ve Aile Sağlığı: Aile içindeki bağımlılığın etkileri ve aile üyeleri üzerindeki psikososyal yükler incelenecek. Temel hedef, bağımlı ailelerine yönelik birinci basamak temelli destek modeli oluşturmaktır.
2. Masa: Yaşlılık, Kronik Hastalıklar ve Bakım Yükü: Yaşlılıkta bakım verenlerin karşılaştığı sorunlar ve bu süreçte kadınların üzerindeki yükler ele alınacak. Hedef, bakım veren sağlığını güçlendiren bir aile hekimliği izlem paketi tasarlamaktır.
3. Masa: Engellilik ve Aile Sağlığı: Engelli bireylerin aileleri için sosyal destek haritası ve yönlendirme rehberi oluşturulması hedeflenmektedir.
4. Masa: Kırılgan Aileler ve Sosyal Uyum: Suça sürüklenen çocukların aileleri ve tek ebeveynli ailelerin sorunları üzerinde durulacak. Çıktı, entegre bir sosyal destek modeli olacaktır.
5. Masa: Demografik Yapı ve Aile Sağlığı: Aile yapısındaki değişimler ve sosyal ağların zayıflaması üzerine çalışılacak. Hedef, aile dostu yerel politika önerileri sunmaktır.
6. Masa: Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Karmaşası: Aile dinamiklerinin rolü ve ailelerin çocuklarına nasıl yaklaşması gerektiği tartışılacak. Nihai çıktı, kapsayıcı bir iletişim rehberi olacaktır.
Çalıştayın sonunda, tüm bu masalardan elde edilen ortak akılla, aileyi yormayan ve damgalamayan bir “Aile Destek ve Yönlendirme Modeli”nin hayata geçirilmesi hedeflenmektedir.
Çalıştayın sonuçları, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı’na sunulacak. Bu süreçte, geriatri uzmanlarının yetiştirilmesi ve yaşlı dostu hastane yapılanmaları gibi somut adımların takibi yapılacaktır. Çalıştay, sadece akademik bir platform değil, aynı zamanda bir ortak akıl zeminidir. Temel amacımız, aileyi bürokraside yormayan ve damgalamayan bir model oluşturmaktır.
Op. Dr. Orhan Koç, aile sağlığının toplum sağlığına dönüşeceğini belirterek, bu çalıştayın demografik dönüşümde önemli bir güvenlik unsuru olacağını vurguladı. Aileyi güçlendirmek, toplumun sürdürülebilirliği için kritik bir öneme sahiptir. Çalıştay ile üretilen önerilerin, yerel ve merkezi paydaşlar için uygulanabilir bir yol haritasına dönüşeceğini ifade etti.
Sonuç olarak, aileyi güçlendiren her adım, toplumun geleceğini sigortalamaktadır. Bu çalıştay, aile sağlığını toplumun merkezine yerleştirerek Türkiye’nin önümüzdeki 25 yılını sağlıklı bir zeminde inşa edecek rasyonel bir yol haritası sunmaktadır. Aileyi merkeze alan, koruyucu ve önleyici sağlık yaklaşımlarıyla bu süreci yönetmek zorundayız. Çalıştayın bu vizyon için güçlü bir temel oluşturacağına inanıyorum.
